Giấc ngủ của trẻ và những rắc rối thường gặp
Giấc ngủ của trẻ thay đổi nhiều theo tuổi. Nhiều chuyện làm cha mẹ hoảng (con la hét ban đêm, con đi lại khi ngủ) thực ra khá thường gặp. Bài này giúp cha mẹ biết số giờ ngủ khuyến nghị, cách cho bé ngủ an toàn và cách xử trí những rắc rối hay gặp.
Trẻ nên ngủ bao nhiêu giờ?
Hội Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) đưa ra mức khuyến nghị sau, tính trong 24 giờ (gồm cả giấc ngủ ngày):
| Độ tuổi | Số giờ ngủ khuyến nghị |
|---|---|
| 4–12 tháng | 12–16 giờ (gồm cả ngủ ngày) |
| 1–2 tuổi | 11–14 giờ (gồm cả ngủ ngày) |
| 3–5 tuổi | 10–13 giờ (gồm cả ngủ ngày) |
| 6–12 tuổi | 9–12 giờ |
| 13–18 tuổi | 8–10 giờ |
Trẻ dưới 4 tháng không có mức khuyến nghị chung vì giấc ngủ ở tuổi này khác nhau rất nhiều giữa các bé và chưa đủ bằng chứng liên hệ với sức khỏe. Ngủ đủ giờ thường xuyên liên quan đến chú ý, hành vi, học tập, trí nhớ và sức khỏe tốt hơn; ngủ thiếu kéo dài liên quan đến nhiều vấn đề hành vi, học tập, tai nạn và cả béo phì, trầm cảm. Nếu bạn lo con ngủ quá ít hoặc quá nhiều, hãy hỏi bác sĩ.
Cho bé ngủ an toàn (trẻ dưới 1 tuổi)
CDC và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo:
- Luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ, cả ban ngày lẫn ban đêm.
- Cho bé nằm trên mặt phẳng, cứng, không nghiêng (ví dụ nệm trong cũi đạt chuẩn an toàn, phủ ga bó sát).
- Để cũi hoặc nôi của bé trong phòng của cha mẹ, tốt nhất đến ít nhất 6 tháng tuổi, nhưng bé nằm giường riêng, không ngủ chung giường. AAP không khuyến cáo ngủ chung giường trong bất kỳ trường hợp nào.
- Không để đồ mềm trong chỗ ngủ của bé: chăn, gối, thú nhồi bông, thành chắn mềm.
- Đừng trùm kín đầu bé hoặc để bé quá nóng (dấu hiệu bé nóng quá: đổ mồ hôi, ngực nóng).
- Có thể cho bé ngậm núm vú giả khi ngủ trưa và ngủ đêm (nếu bé bú mẹ, nên đợi đến khi việc bú mẹ đã ổn định).
- Nếu bé ngủ thiếp đi trong ghế ô tô, xe đẩy, đu hoặc địu, hãy chuyển bé sang mặt phẳng cứng càng sớm càng tốt.
Những rắc rối thường gặp
Ác mộng
Là giấc mơ đáng sợ ở nửa sau của đêm. Có thể gặp từ khoảng 6 tháng tuổi và hay gặp nhất ở tuổi 3–12. Con thường tỉnh dậy, khóc hoặc sợ, và khó ngủ lại.
Việc nên làm: đến bên con ngay, trấn an con, nói rằng giấc mơ không có thật, có thể để đèn ngủ nếu con thấy dễ chịu, tìm xem điều gì làm con sợ và giúp con ngủ lại khi đã bình tĩnh.
Hoảng sợ ban đêm (night terrors)
Hay gặp ở trẻ nhỏ và trẻ mẫu giáo, thường vào đầu đêm khi ngủ sâu. Trẻ có thể khóc không dỗ được, đổ mồ hôi, run hoặc thở nhanh, trông bối rối, không nhận ra bố mẹ. Cơn có thể kéo dài đến 45 phút nhưng thường ngắn hơn. Trẻ vẫn đang ngủ và sáng hôm sau không nhớ gì.
Việc nên làm: giữ bình tĩnh, không cố đánh thức con, nhẹ nhàng giữ để con không tự làm mình bị thương, và báo cho người trông trẻ. Nếu cơn vẫn kéo dài hoặc bạn lo lắng, hãy hỏi bác sĩ nhi.
Mộng du
Xảy ra khi ngủ sâu, trẻ nhìn chằm chằm và không đáp lại. Không cố đánh thức trẻ.
Việc nên làm: dọn đồ nguy hiểm trong phòng, khóa cửa ra vào, chặn cầu thang, nhẹ nhàng dẫn con về giường.
Đập đầu khi ngủ hoặc khi bực
Thỉnh thoảng đập đầu thường là cách trẻ tự dỗ mình hoặc giải tỏa bực bội. Hãy cố đừng làm to chuyện hay mắng con. Nếu con đập đầu thường xuyên, đặc biệt khi con có dấu hiệu chậm phát triển hoặc ít tương tác, hãy đưa con đi khám.
Khi nào nên đưa con đi khám
- Con ngủ quá ít hoặc quá nhiều so với khuyến nghị theo tuổi, ảnh hưởng ăn uống hoặc học tập
- Hoảng sợ ban đêm, mộng du vẫn kéo dài hoặc làm con bị thương
- Ác mộng thường xuyên kèm lo âu, buồn bã ban ngày
- Đập đầu thường xuyên, hoặc kèm chậm phát triển
- Cha mẹ lo lắng về giấc ngủ của con